Soma'daki tazminat bilmecesinde son gelişme!

Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’de toplu bir şekilde işten çıkartılan ve kıdem tazminatları ödenmeyen toplamda 2955 maden işçisi mevcut.

Konuya ilişkin sayısız haber yaptım, yazı yazdım. Ancak bu kez farklı bir pencereden yaşanan mağduriyetin büyüklüğünü ortaya koymak istiyorum.

Soma Holding’in patronu Alp Gürkan’ın, Korkmaz Yiğit’in para kaçırmasına aracılık ettiği ve bu konuda yargılandığını duymuşsunuzdur. Bu husus çerçevesinde malvarlığına da tedbir kararı konulmuştu.

Soma’da tazminatlarını alamayan işçilerin mağduriyetinin giderilmesi için, tüm partilerin ortak girişimiyle bir yasa çıkarılmıştı. Yasada Soma Kömür İşletmeleri gibi devletle rödövans yöntemi ile iş yapan işletmeler için bir düzenlemeye gidilmişti.

Bu düzenlemeye göre, şirketin ortaklarının malvarlıklarına TMSF tarafından tedbir kararı konulduğu takdirde, o gelirler satılarak işçilerin kıdem tazminatları, diğer alacakları gibi borçlarını ödenecekti.

TMSF Alp Gürkan’ın 20 adet taşınmazına ve hissedarı olduğu 5 şirketteki payına el koydu. TMSF Alp Gürkan’ın İstanbul’daki bir taşınmazını 8.075.000 TL’ye sattı ve Erdoğan’ın Manisa mitinginden bir gün önce Soma’daki madencilerin Yapı Kredi Bankası A.Ş. Soma şubesine 04.06.2015 tarihinde ödedi.

İşçilere ödenen ilk tazminat da böylece TSMF tarafından ödenmiş oldu.

Tüm bunları TMSF’nin, CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel’in tazminatlara ilişkin sorduğu sorulara verdiği yanıtlardan biliyoruz.

Yine o yanıtlardan öğrendik ki:

-TMSF bu yaptıkları ilk ödemenin haricinde ödemelerin tamamını yapabilmek için Alp Gürkan’a ait 7 taşınmazı daha satışa çıkarmış. Ancak T. Maden İş Sendikası ve Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. 11.06.2015 tarihinde bir Protokol imzalayınca, TMSF Alp Gürkan’ın mallarını satıştan geri çekmiş.

-Sendika ve firmanın imzaladığı protokole göre; TSMF Alp Gürkan’ın mallarını satmayacak, firma da Ekim 2015’ten itibaren tazminatları 23 taksit halinde ödeyecekmiş.

PEKİ, NE OLDU?

TMSF T. Maden İş Sendikası sayesinde Alp Gürkan’ın mallarını satmadı ama Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. de işçilerin tazminatlarını ödemedi.

Ekim geçti, Kasım geçti, Aralık geçti… Bu üç ay boyunca işçiler tazminatlarını alamamaya devam ettiler.

Oysa tüm partilerin ortak kararla düzenlediği yasa çok açıktı. Bakın kanun ne diyor:

“5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında rödövans sözleşmeleri çerçevesinde yeraltı maden işletmeciliği yapan şirketlere ve ortaklarına ait malların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından el koyma veya takip yoluyla satışından elde edilen gelirler, öncelikle bu sözleşmeler kapsamında söz konusu şirketlerde çalışmış olan işçilerden, iş sözleşmeleri kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona ermiş olanların kıdem ve ihbar tazminatları ile izin, fazla çalışma ve diğer ücret alacaklarının ödenmesinde kullanılır. Bu ödemeler Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından ilgililerin hesaplarına yatırılmak suretiyle gerçekleştirilir. Ödemeye esas bilgi ve belgeler, işçinin son çalıştığı işvereni tarafından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslim edilir.”

Yine TMSF’nin cevabından anlıyoruz ki…

- TMSF toplamda 36.000.000 TL değerindeki Alp Gürkan’ın 7 taşınmazını satışa çıkartıp, sulh anlaşması gereği (Protokol) geri çekiyor.

-Soma’da işten çıkartılan 2955 işçinin kıdem tazminatının toplam bedeli 34.195.720,45 TL. Yani TMSF’nin bu parayı Alp Gürkan’ın mallarını satarak ödeme gücü var.

Şimdi ben aylarca Soma’yı anlatan gazeteci olarak soruyorum:

-Alp Gürkan’ın Korkmaz Yiğit davası sebebiyle malvarlığına koyulan tedbir üzerinden çıkartılan yasanın işletilmesi gerekmiyor mu?

-Sendikanın firmayla imzaladığı ve sır gibi sakladıkları protokol (üstelik tazminatlar hala ödenmiyorken) yasa karşısında geçersiz değil mi?

-T. Maden İş Sendikası, bu Protokolü işçilere sormadan nasıl imzaladı?

-Firma, sendika ile bu protokolü imzaladıysa ve tazminatları ödeyebileceğine inanıyorsa neden Ekim ayından beri hiçbir ödeme yapılmadı?

***

Şimdi gelelim yazının başında bahsettiğim diğer “pencere”ye…

TMSF’nin verdiği cevaptaki şu ifadeleri dikkatlice okuyalım öncelikle:

“Haciz konulan varlıklar arasında Alp GÜRKAN’ın Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’deki %16,99 oranındaki 849.556 adet hissesi de bulunmaktadır. Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. TMSF’nin borçlusu olmayıp, TMSF sadece amme borçlusu gerçek şahsın Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’deki hissesine haciz koyan alacaklı idare durumundadır.”

Yani diyorlar ki; “Biz sadece Alp Gürkan’ın malvarlığına tedbir koyduk, (meşhur Korkmaz Yiğit hadisesi) Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. bize borçlu değil”

Bu madde cevabı okuduktan günler sonra kafamı kurcaladı.

Firmanın diğer ortakları neden hiç konuşulmamıştı ki!

Ticari Sicil Gazetesi arşivini firmanın kuruluşuna kadar inceledim.  7 Ocak 2014’te (Katliamdan önce yapılan son ticari kayıt) pay dağılımına baktım. Hisseleri yüzdeye çevirdim.

TMSF Alp Gürkan’ın hissesi için %16,99 demişti ya (yukarıdaki cevapta görebilirsiniz), o 7 Ocak’taki dağılım Alp Gürkan için tutuyor. Sonrasında da yönetim kurulu değişikliğine gidilse de (Ramazan Doğru hadisesini biliyorsunuz, Alp Gürkan tüm firmalarda tek yetkili oluyor katliamdan sonra) hisse dağılımında değişiklik olduğunu gösteren hiçbir karar yok.

Demek ki Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’nin 7 Ocak’taki pay dağılımı geçerli.

O tarih itibariyle şirketin sermayesi 5 milyon TL ve 5 milyon ayrı hisseye bölünmüş.

Teyit amaçlı hesabımı şöyle yaptım:

Bu hisse dağılımına gelin birlikte yakından bir göz atalım ve yeniden TMSF’nin cevabını hatırlayarak analiz edelim…

-TMSF Soma Kömür İşletmeleri hissedarlarından sadece Alp Gürkan’ın%16,99’luk payına tedbir koydu. (Korkmaz Yiğit meselesi)

-İsmet Kasapoğlu’nun ve İsmail Hakkı Kalkavan’ın küçük orandaki hisselerini ve Alp Gürkan’ın %16,99’luk hissesini devreye katmazsak eğer;

Diğer ortakların toplamda:

%25 + %5 + %53 = %83’lük bir hisseleri var.

Ve bu hisselerde tedbir kararı yok.

-Tilaga Madencilik %53 hisse ile en yüksek orana sahip. Tilaga da Soma Holding’in iştiraklerinden.

31 Aralık 2009 tarihi itibariyle (daha sonrası tarihlerde hisse değişimi yer almıyor) 5.560.100 TL’lik sermayesi olan ve 1 TL’den 5.560.100 hissesi bulunan Tilaga Madencilik’teki pay dağılımını net anlaşılabilmesi için de şöyle tablolaştırdım:

Yani Tilaga Madencilik’te Alp Gürkan’ın %52 civarındaki hisseye TMSF’nin el koyduğunu sanıyorum. (TMSF’ye bu konuda soru yöneltilmediği için net olarak bu paya el konulup konulmadığını bilemiyorum ancak, 5 firmadaki hissesine tedbir konulduğunu biliyoruz.)

Tilaga Madencilik’teki hissedarlara göz attığımız zaman, Alp Gürkan’ın oğlu Can Gürkan’ı, eşi Lamia Gürkan’ı ve kızı Nazlı Asafrana’yı görebiliyoruz.

(Ticari Sicil Gazetesi’nden öğreniyoruz ki,  Gürkan’ların sahibi olduğu Gürmin Madencilik tarafından 3 Şubat 2006 tarihinde devralınan Tilaga Madencilik, 29 Aralık 2014 tarihi itibariyle Soma İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile birleştiriliyor ve faaliyetlerine bu inşaat firması üzerinden faaliyetlerini devam ettiriliyor. Yani yine Gürkan ailesinin elinde. Zira Tilaga Madencilik Soma İnşaat’a devrolduktan sonra, 6 Ocak 2015 tarihinde Alp Gürkan imzasıyla Atabacası İşletme Müdürü’nün yetkileri düzenleniyor, 19 Ocak’ta Haydar Şahin Atabacası İşletme Müdürü atanıyor, 7 Temmuz 2015’te de ayrıldığı belirtiliyor Tilaga faaliyetleri çerçevesinde.)

(Tilaga Madencilik’in Alp Gürkan’ların Gürmin Madencilik tarafından devralındığı 30 Ocak 2006 tarihli sermaye / hisse dağılımı)

Yani Tilaga Madencilik ile Soma İnşaat birleşmiş olsa da, Tilaga öz gücüyle Soma’da özellikle Atabacası üzerindeki faaliyetini sürdürmeye devam ediyor.

***

Tilaga’ya açtığımız parantezi kapatalım ve Soma Kömür İşletmeleri AŞ’nin ortaklarını incelemeye devam edelim.

-Müzeyyen Nazlı Asafrana’nın %5 hissesi mevcut. Mario Asafrana’nın eşi olan Nazlı, Alp Gürkan’ın kızı aynı zamanda. Daha sonra ismini Mahir olarak değiştiren Mario; Alp Gürkan’ın damadı olarak Soma İnşaat AŞ’de de ortak ve yönetici oldu.

Buradan çıkartacağımız öncelikli sonuç; Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’de Alp Gürkan’ın hissesi haricindeki tüm ciddi (%83’ü oluşturan hisseler) yine Gürkan ailesinin hisseleri olduğu.

Bu durumda:

-Firmanın %83 hissesini elinde tutan diğer ortaklar da işten çıkartılan Somalı madencilerin kıdem tazminatı ödemelerinden sorumlu değil midir?

Sadece %16,99’luk hissesiyle Alp Gürkan mı sorumludur?

İşte diğer ortaklar, işte Alp Gürkan’ın mallarını satmayan ve yasanın gerekliliklerini yerine getirmeyen TMSF.

İşte işçiye sormadan Alp Gürkan’ın mallarını kurtarmanın derdine düşen T. Maden İş Sendikası Genel Başkanı Nurettin Akçul ve şürekâsı.

Kim ödeyecek Sayın Akçul işçilerin tazminatlarını?

Siz mi ödeyeceksiniz?

Yorumlar